Wie is uitgezonderd — en wie alleen in schijn

§ 3, lid 3, eerste volzin BFSG luidt: „Lid 1 geldt niet voor micro-ondernemingen die diensten aanbieden of leveren.” Lid 1 is de hoofdplicht — producten en diensten moeten toegankelijk zijn. Een micro-onderneming die een dienst aanbiedt, is van die hoofdplicht uitgezonderd.

Wie micro-onderneming is, staat in § 2, nr. 17 BFSG, en daar loont nauwkeurig lezen: „een onderneming die minder dan tien personen in dienst heeft en die ofwel een jaaromzet van ten hoogste 2 miljoen euro behaalt ofwel waarvan het jaarlijkse balanstotaal niet meer dan 2 miljoen euro bedraagt”. Dat is de overname van artikel 3, punt 23 van Richtlijn (EU) 2019/882.

Er zijn dus twee voorwaarden, geen drie. Het personeelsaantal is dwingend — het moet onder tien liggen; tien volstaat niet. Het financiële deel is daarentegen een „of”: het is genoeg als één van beide grootheden op ten hoogste 2 miljoen euro blijft. Een bedrijf met 3 miljoen euro omzet maar een balanstotaal van 1,8 miljoen voldoet toch aan de definitie. Samenvattingen die schrijven „minder dan 10 medewerkers en maximaal 2 miljoen omzet” snijden precies daar een bocht af — en sluiten bedrijven uit die de tekst juist insluit.

Twee kanttekeningen horen hierbij. Ten eerste geldt de uitzondering naar de tekst alleen voor micro-ondernemingen die diensten aanbieden of leveren. Wie producten in de zin van § 1, lid 2 BFSG maakt, invoert of verhandelt, is niet uitgezonderd; voor zulke micro-ondernemingen voorziet de wet slechts in verlichtingen van documentatie- en meldplichten (§ 16, lid 4; § 17, lid 2, derde volzin).

Ten tweede zegt de wet niet hoe „personen” geteld moeten worden — koppen, voltijdequivalenten, met of zonder uitzendkrachten, met of zonder de directie. Wij beweren hier geen telmethode, omdat de BFSG er geen bevat. Wie rond de tien zit, kan de vraag beter laten uitzoeken dan zelf beantwoorden: al het overige hangt ervan af.

1. Inhoud die de wet niet dekt (§ 1, lid 4 BFSG). Uitgezonderd zijn: vooraf opgenomen tijdgebonden media die vóór 28 juni 2025 zijn gepubliceerd; kantoorbestandsformaten die vóór dezelfde datum zijn gepubliceerd; onlinekaarten en kaartdiensten, mits bij navigatiekaarten essentiële informatie digitaal toegankelijk beschikbaar is; inhoud van derden die de marktdeelnemer noch financiert noch ontwikkelt noch beheerst; en inhoud die als archief geldt omdat ze na 28 juni 2025 niet meer wordt bijgewerkt of herzien.

In de praktijk: een in 2023 geüploade productvideo zonder ondertiteling valt er niet onder — een in 2026 geüploade wel. En de ingesloten reviewwidget van een derde is alleen uitgezonderd zolang je hem niet betaalt en niet aanstuurt; bij een betaalde dienst is precies dat de open vraag.

2. Ingrijpende wijziging (§ 16 BFSG). De eisen gelden slechts voor zover naleving geen wezenlijke wijziging vergt die leidt tot een ingrijpende verandering van de aard van de dienst. Wie zich daarop beroept, moet de beoordeling zelf uitvoeren, documenteren, vijf jaar bewaren en de markttoezichthouder onverwijld informeren.

3. Onevenredige last (§ 17 BFSG). Ook hier geen zelfbediening. De beoordeling volgt de criteria van bijlage 4, moet worden gedocumenteerd en vijf jaar bewaard; een dienstverlener moet haar ten minste elke vijf jaar herhalen, daarnaast bij elke wijziging van de dienst en op verzoek van de bevoegde instantie. En lid 4 bevat een bepaling die makkelijk over het hoofd wordt gezien: wie externe publieke of private middelen ontvangt om de toegankelijkheid te verbeteren, mag zich niet op de onevenredige last beroepen. Een subsidie aannemen sluit die deur.

Beide uitzonderingen zijn toetsbaar, en ze worden getoetst: § 28, lid 3 BFSG verplicht de markttoezichthouder uitdrukkelijk om bij een beroep op § 16 of § 17 te controleren of de beoordeling überhaupt is uitgevoerd, of de criteria van bijlage 4 juist zijn toegepast en of aan de overige eisen wordt voldaan. Een ongedocumenteerd beroep op „onevenredig” is daarmee slechter dan geen.

Micro-ondernemingen zijn vrijgesteld van de meldplicht van § 17, lid 5 (tweede volzin) — maar hebben die doorgaans niet nodig, omdat § 3, lid 3 al op hen van toepassing is.

§ 14, lid 1 BFSG stelt twee voorwaarden waaronder een dienstverlener zijn dienst überhaupt mag aanbieden of leveren. Ten eerste moet de dienst voldoen aan de toegankelijkheidseisen van de uitvoeringsverordening (BFSGV). Ten tweede moet hij de informatie van bijlage 3, nr. 1 hebben opgesteld en voor het publiek in toegankelijke vorm beschikbaar hebben gesteld. Dat is de veelgenoemde „toegankelijkheidsverklaring” voor bedrijven — een ander document dan dat voor overheidsinstanties.

Lid 3 eist dat aan de eisen te allen tijde wordt voldaan en noemt uitdrukkelijk veranderingen in de wijze van dienstverlening, veranderingen in de geldende eisen en veranderingen in de geharmoniseerde normen als zaken waarmee de dienstverlener „naar behoren rekening” moet houden. Conformiteit is dus al in de wettekst zelf een blijvende toestand en geen project met een einddatum.

Lid 4 regelt het geval van niet-conformiteit: de nodige corrigerende maatregelen nemen — en de markttoezichthouder onverwijld informeren, met opgave van de aard van de niet-conformiteit en de genomen maatregelen. Lid 5 verplicht tot inlichtingen en medewerking op met redenen omkleed verzoek van de instantie.

Wat inhoudelijk moet worden vervuld, staat niet in de BFSG maar in de BFSGV. § 12 BFSGV bevat de algemene eisen aan diensten, § 19 BFSGV de aanvullende eisen aan diensten van de elektronische handel: informatie over de toegankelijkheid van de te koop aangeboden producten, voor zover de verantwoordelijke marktdeelnemer die beschikbaar stelt, alsook identificatie-, authenticatie-, beveiligings- en betaalfuncties die waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn vormgegeven.

En hoe meet je „waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust”? § 3 BFSGV verwijst naar de stand van de techniek en verplicht het Federaal Bureau voor Toegankelijkheid de maatgevende normen en conformiteitstabellen te publiceren. § 4 BFSG voegt daar het conformiteitsvermoeden aan toe: van producten en diensten die voldoen aan geharmoniseerde normen waarvan de referenties in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn bekendgemaakt, wordt vermoed dat ze aan de eisen voldoen — voor zover de norm die dekt. De maatgevende norm voor websites is EN 301 549, die voor webinhoud verwijst naar WCAG 2.1 niveau AA. Daarom toetsen wij aan die norm en niet aan een eigen lijstje: het is de enige die het vermoeden in werking zet.